Wpływ błonnika rozpuszczalnego na zmiany w budowie jelit

jelita

Renomowane czasopismo American Journal of Physiology – Gastrointestinal and Liver Physiology opublikowało wyniki badań, ukazujące pozytywne zmiany, które zachodzą w ludzkim organizmie w wyniku spożycia błonnika rozpuszczalnego w wodzie.

Czym jest błonnik i jaką ma rolę?

Błonnik pokarmowy to jadalna część roślin, na którą bez wpływu pozostają trawienne enzymy przewodu pokarmowego. Biorąc pod uwagę rozpuszczalność błonnika w wodzie, wyróżnić można błonnik nierozpuszczalny (to celuloza, ligniny, większość hemiceluloz) oraz rozpuszczalny (m.in. pektyny, część hemiceluloz, alginiany, agar, karageny, gumy czy śluzy). Błonnik w formie celulozy występuje np. w brokułach, jarmużu, brukselce i grochu, jako hemiceluloza – w burakach, brukselce i chlebie razowym, jako pektyny – głównie w niedojrzałych owocach (jagodach, malinach, porzeczkach), natomiast jako lignina – w burakach, brokułach czy fasolce szparagowej.

W organizmie błonnik pełni wiele istotnych funkcji. Przez zwiększenie objętości, czyli mechaniczne i chemiczne drażnienie, ułatwia przesuwanie się stolca w jelitach. Stymuluje produkcję kwasów żółciowych (główną rolę odgrywa tu lignina, zdolna do wiązania kwasów żółciowych i cholesterolu, pozwalając na usuwanie ich wraz z kałem), a także działa zapobiegawczo przeciwko zaparciom, ograniczając stany zapalne jelit i ich uchyłkowość. Błonnik stanowi też pożywkę dla bakterii, które bytują w przewodzie pokarmowym. Z tych, między innymi, względów WHO zaleca zdrowemu człowiekowi spożywanie od 27 g do 40 g błonnika dziennie.

Badania dotyczące zastosowania błonnika rozpuszczalnego

Naukowcy swoje badania przeprowadzili na myszach. Różne warianty żywienia pozwoliły na stwierdzenie, iż zwierzęta, które nie spożywały błonnika rozpuszczalnego dotknięte były otyłością, a ich jelita były krótsze i posiadały cieńsze ściany w porównaniu do tych, których dieta bogata była w błonnik rozpuszczalny (inulinę).

Zauważono jednocześnie, że zastosowanie diety zawierającej inulinę pozwoliło w ciągu dwóch dni na zmiany w budowie jelit. Nie stwierdzono ich natomiast u myszy, które spożywały celulozę (błonnik nierozpuszczalny).

Mikroflora jelitowa

Naszym nieodłącznym towarzyszem są mikroorganizmy, żyjące w całym naszym ciele, także na skórze. Mikroorganizmy żyjące w jelitach uczestniczą w tak istotnych procesach, jak trawienie pokarmów, syntetyzowanie witamin czy walka z patogenami. Niewłaściwa flora bakteryjna często jest więc utożsamiana z rozmaitymi chorobami – otyłością, zapaleniem jelita grubego oraz cukrzycą typu drugiego.

Tę tezę potwierdzili naukowcy z Georgia University. Przeprowadzenie badań na myszach pozwoliło im stwierdzić, iż otyłość (oraz związane z nią choroby) powodowana jest nie tylko przez złą dietę (bogatą w cukry i tłuszcze), ale także przez zmienioną florę bakteryjną w jelitach.

Dodać warto, że skład flory bakteryjnej stabilizuje się około drugiego roku życia. Niemniej zażywanie rozmaitych leków (przede wszystkim antybiotyków) zaburza jej funkcjonowanie. Ilość pożytecznych bakterii ulega też zmniejszeniu wraz z wiekiem, co wywołane jest mniejszą kwasowością w żołądku (ograniczeniem produkcji kwasu solnego). Łatwiej wówczas o transfer niekorzystnych mikroorganizmów do innych części przewodu pokarmowego.

Znaczenie mikroorganizmów w badaniach

Przeprowadzone badania pozwoliły stwierdzić, że za polepszającą się strukturę jelit odpowiedzialna jest flora bakteryjna, w szczególności dostarczony jej rozpuszczalny błonnik. Dzięki temu rozpoczęła ona produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, działających przeciwzapalnie i stanowiących paliwo dla komórek jelita.

Z kolei w przypadku zaaplikowania inuliny myszom nie posiadającym flory bakteryjnej, w budowie jelita nie odnotowano zmian. Wskazuje to wagę właściwej flory bakteryjnej. Sprawdzono również, czy podanie nie inuliny, a krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych wywoła ten sam efekt. Zmiany zauważono, jednak nie tak znaczące, jak w odniesieniu do błonnika rozpuszczalnego.

Podsumowanie

Poprzez te badania naukowcy potwierdzili, iż bogata w rozpuszczalny błonnik dieta ma istotne znaczenie dla zdrowia jelit, a przez to – także dla całego organizmu. Być może więc w przyszłości – by łagodzić negatywny wpływ spożywania przetworzonych produktów – będzie do nich dodawana inulina albo inny błonnik pokarmowy z rodzaju rozpuszczalnych.

Więcej na temat błonnika można przeczytać na stronie internetowej dietetyk.guru.

Dodaj komentarz